از جاهای دیدنی یزد؛ شهر بادگیرها به عنوان بازماندگان آثار تاریخی مردمانی با قناعت و استقامت در دل کویر یاد میکنند. شهری با اصالت تاریخی و قدمتی طویل و دراز. بگوییم شهر بادگیرها، قناتها و خشتهای آجری؟ هر عنوانی را میتوانید برای بهشت شهرهای کویری ایران نسبت دهید. اگر بدانید که در بین جاذبه های گردشگری ایران و جهان، یزدِ همیشهخواستنی بهترینها را در خود جای داده است، تردید را کنار میگذارید و همین حالا راهی سفر میشوید. برای کشف یزد باید سفر کنید، در کوچهپسکوچههای بافت قدیمی شهر سبک زندگی مردمی را تماشا کنید که به خوبی با اقلیم کویر سازگار شدهاند. از غذاهای محلیشان میل کنید و با کامتان را با شیرینیهای خانگیشان شیرین کنید. با وبلاگ سپهران همسفر شوید.
نام یزد را که میشنوید، ناخودآگاه بادگیرهایش به یادتان میآیند. بناهایی از خشت و گل که قلب تپندهی معماری اقلیم کویری یزد هستند. این سازههای هوشمندانه، قرنها پیش از آنکه بشر امروز به اختراع سیستمهای سرمایشی مدرن مفتخر شود، مردم کویر ایران را به فکر واداشته تا از نیروی نیروی باد و دانش اختلاف دما بهره بگیرند و هوای خنک را به فضای خانه هدایت کنند. بادگیرهای یزد با تنوع در ارتفاع، دهانهها و جهتگیری، نشان از هوش بالای اجداد کویرنشین ما بودهاند. از خانهها تا مدارس و کاروانسراها، همه از این تکنولوژی بومی-ایرانی بهره میبردند. اما کاربری بادگیرهای یزد تنها به خنک کردن فضای داخلی خانهها و عمارتها محدود نمیشد، بلکه این سازهها در تهویه، کاهش رطوبت و حتی حفظ کیفیت آب هم نقش بسیار مهمی ایفا میکردند.
مهارت بومی معماران یزدی در سازگاری با اقلیم کویر، این شهر را به «شهر بادگیرها» معروف کرده است. شاید به همین دلیل است که بسیاری از گردشگران بینالمللی یزد را در صدر مکانهای بینظیر دنیا میدانند.
بیشتر بخوانید:
شاید برایتان جالب باشد اگر بدانید که یزد در بسیاری از موارد همیشه جزو اولینها بوده است. برای مثال اولین شهر ایران که به ثبت جهانی رسید و در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار گرفت، یزد است. به علاوه، یزد بیش از هر جای دیگر در ایران اقلیتهای دینی را در خود جای داده است و اماکن مذهبی از هر دین و آیینی به فعالیت مشغولاند. وقتی وارد شهر میشوید انگار که با ماشین زمان به صدها سال قبل قدم گذاشته باشید؛ بادگیرها و بناهای تاریخیاش چهرهای از شهر به شما نشان میدهند که تا ابد در یادتان ماندگار میماند.
مسجد جامع یزد، بلندترین منارهها را دارد. همچنین یکی از شاهکارهای معماری ایرانی، باغ دولت آباد، در این شهر واقع است. از شیرینیهای خوشمزه یزد هم هرچه بگوییم کم گفتهایم؛ معروفترین و خوشطعمترین شیرینیهای ایران که به عنوان سوغات ایران، جهانی شدهاند را در این شهر میتوانید پیدا کنید.
یک شهر و این همه تجربهی متفاوت؟ جاذبههای تاریخی، فرهنگ بومی، طعمهای خوش و لهجهای بس شیرینی که هر کسی را متقاعد میکند، به این کهنشهر سفر کند.
یزد شهریست در دل کویر ایران که سربلند و استوار با خصلت و معرفت مردمان اصیلش روزبهروز آبادتر میشود. این شهر با جاذبهها و حالوهوای تاریخیاش یکی از بهترین مقصدهای ایران از نظر گردشگران بینالمللیست. در ادامه با 6 جاذبه تاریخی یزد آشنا میشوید؛ مکانهایی که اصالت را به بازدیدکنندهشان هدیه میکنند.
یکی از جذابترین بناهای تاریخی یزد، مسجد جامع آن است. این مسجد با معماری بینظیرش، از شاهکارهای معماری ایرانی-اسلامی به شمارمیآید. کاشیهای آبیرنگ بینظیر مسجد جامع نگاه بینندهای را به خود جذب میکند. نکته جالب درباره این مسجد، مراحل ساخت و تکمیل آن است که بیش از 100 سال و در سه دوره مختلف طول کشیده است.
اولین بار در زمان ساسانیان، سنگ بنای این مسجد را گذاشتند. اما بنای فعلی آن به دورههای مختلفی از جمله ایلخانان و تیموریان برمیگردد. اگر قصد بازدید از این بنا را دارید، به سمت میدان ساعت حرکت کنید و مسیر سنگفرشها را بگیرید و یکراست به سمت مسجد بروید. کاشیهای یزد بیش از هرچیز دیگری توجه شما را به خود جلب میکند. این کاشیها از عناصر معماری تاریخی یزد بهشمارمیروند.
بنای مسجد در کل حدود 900 سال قدمت دارد. مساحت زیربنا 9800 متر مربع است و با هفت ورودی از کوچههای اطراف به آن راه است.
آدرس مسجد جامع یزد: بافت تاریخی یزد، خیابان امام خمینی
یکی از معروفترین جاهای دیدنی یزد خانه لاریها در محله فهادان است. آن زمان مرسوم بود که تجار و بازرگانان برای راحتی امور خرید و فروش، در شهرهای مهم ایران خانه میخریدند. از این رو، خانههای تاریخی زیادی در شهر یزد وجود دارند که متعلق به بازرگانان و افراد سرشناس جامعه آن دوران بودهاند. یکی از این عمارتها، خانه لاریها متعلق به حاج محمد ابراهیم لاری بوده که در دوره قاجار این خانه را بنا میکند و در آن ساکن میشود. این خانه با 1700 مترمربع مساحت و 1200 مترمربع زیربنا یکی از بزرگترین و باشکوهترین عمارتهای مسکونی ایران است.
در ساخت این خانه از اصول معماری ایرانی تبعیت شده است. طراحی آن به گونهایست که فضای داخلی خانه را از چشم غیرخودیها محفوظ نگه میدارد. این خانه سه حیاط دارد که متناسب با حالوهوای سنتی شهر یزد ساخته شدهاند.
اتاق، دورتادور حیاط اصلی چیده شدهاند. در مرکز حیاط یک حوض آبی بزرگ با گلکاریهای اطرافش، نگاه بیننده را جذب خود میکند.
شیشه های رنگی این خانه قدیمی، تداعیکننده روح لطیف معماران آن و گچبریهای ظریف و پنجرههای ارسی نفیسش، نشاندهنده مهارت و دانش سازندگان این بناست. در معماری داخلی این بنا از آینهکاریها و نقاشیهای هنرمندانهای استفاده شده است. ایوانها، حیاط میانی و حیاط سوم و سرداب از دیگر بخشهای این خانهاند. نام خانه لاری ها در بین آثار ملی ایران خوش میدرخشد.
آدرس خانه لاری ها در یزد: خیابان امام خمینی، محله فهادان، مجاور عمارت کلاه فرنگی
مجموعه تاریخی میدان امیر چخماق، یکی از نمادهای اصلی شهر یزد است. این مجموعه با زیبایی بینظیرش تصویری شگفتانگیز به چهره شهر داده و در کنار سازههای تاریخی اطرافش، تجربه متفاوتی از حالوهوای تاریخی شهر ارائه میدهد. نمای سهطبقه با ایوانهای هماهنگ، بعد از غروب آفتاب، درخششی شگفتانگیز به فضای اطراف میدارد و زیبایی خاص خود را نشان میدهد. این مجموعه را نه تنها به عنوان یک مرکز معماری برجسته، بلکه به عنوان نمادی از فرهنگ و تاریخ یزد نیز میشناسند.
مجموعه امیر چخماق شامل یک میدان تاریخی، بازار، مسجد، آب انبار و مقبره است که همگی در فهرست آثار ملی به ثبت رسیدهاند. میدان امیر چخماق که در گذشته مرکز اجتماعات در شهر یزد بوده، امروزه به نماد اصلی این شهر تبدیل شده است.
مسجد جامع میدان امیر چخماق که به «مسجد دهوک» نیز شناخته می شود، قدیمیترین بنای این مجموعه است. این بنا پس از مسجد جامع یزد، دومین، زیباترین و شاخصترین مسجد شهر یزد بهشمارمیرود. محل دقیق آن در قسمت جنوبی میدان است. طراحی داخلی به اندازه نمای بیرونی چشمنواز بهنظرمیرسد. جزئیات معماری ایرانی-اسلامی در سرتاسر مسجد، نمایشی باشکوه از هنر ایرانی را به معرض دید بازدیدکننده گذاشتهاند. این جزئیات هنرمندانه شامل آجرکاری، کتیبههای معرق، دیوارکوبها، کاشیکاریها، ترکیب الگوهای عربی، سازههای مقرنس، طرحهای مرمرین و حکاکیهای آیات قرآن روی کتیبههاست.
آدرس مجموعه امیر چخماق: خواجه خضر،خیابان بازار امیر چخماق
بازار حاجی قنبر، یکی از جذابترین جاهای دیدنی یزد و بهترین مکان برای خرید سوغات است. انواع پارچهی ترمه با طرحها و رنگهای متنوع، انواع شیرینی و آبنبات، انواع فرشهای دستبافت و انواع زیورآلات طلا بهترین چیزهایی هستند که میتوانید از این بازار بخرید. بخش قدیمی بازار حاجی قنبر در جنوب شرقی میدان قرار دارد و به نام «نظامالدین حاجی قنبر جهانشاهی» از امرای یزد در قرن نهم هجری شناخته میشود.
بازار حاجی قنبر، گنجینهای از معماری بینظیر قرن نهم هجری و سبک زندگی سنتی را ارائه میدهد. این بازار، علاوهبر حالوهوای سنتیاش یک بستر عالی برای خرید سوغات یزد است.
آدرس بازار حاجی قنبر: مجموعه تاریخی امیر چخماق یزد
از نظر معماری، باغ دولت آباد را میتوان از نوع باغهای دارای حیاط و عمارت دانست. معماری این باغ به گونهایست که حوض و درختان در مرکز آن قرار دارند و عمارتها در پیرامون. این باغ شامل دو قسمت داخلی و خارجی و کاربری آن از مسکونی – دولتی بوده است؛ به گونهای که محوطه بیرونی محل تجمع مراسم دولتی، رویدادهای ورزشی و جلسات مهم بوده و قسمت داخلی کاربری مسکونی داشته است. در باغهای مسکونی – دولتی، بخش داخلی از سایر قسمتها کاملا مجزا بوده و همه قسمتها دربان و نگهبان داشتنهاند.
بادگیر مرکزی ۳۳ متری و پنجرههایی با شیشههای رنگارنگ، زیبایی خاصی به این بنا دادهاند. بادگیر این باغ علاوه بر سیستم تهویه مطبوع سنتی نمایی خاصی به باغ داده است. این سازه بارها بازسازی شده است. یکی از ویژگیهای این باغ برجهای آن است؛ که زوایای زیرکانهای از معماری ایرانی را نشان میدهد. باغ دولت آباد، یکی از نه ثبت شده در فهرست میراث جهانی یونسکو به عنوان «باغ ایرانی» است.
آدرس باغ دولت آباد یزد: یزد، خیابان شهید رجایی، کوچه فردوسی
مخازن سنتی آب یا به قول محلی «آب انبارها»، سیستمهای آبرسانی سنتی نواحی کویری ایران هستند که سکونت در مناطق کویری را برای ساکنان کویر ممکن میساختند. نهرهای تغذیهشده از برف دامنه کوهها، از طریق کانالهای زیرزمینی شیبدار موسوم به «قناتها»، به این مخازن هدایت میشدند.
آب انبارها از چهار بخش اصلی تشکیل شدهاند: مخزن زیرزمینی، پاشیر یا سکو، گنبد، بادگیر یا میل بادگیر. برخی از آب انبارهای بزرگتر و در مرکز، خزینه یا حمام آب گرم عمومی هم داشتند. محفظه زیرزمینی استوانهای شکل اغلب 10 متر پایینتر از سطح خیابان، دمای پایین آب را به میزان قابل توجهی کاهش میداد.
دهانههای دسترسی به خیابان اغلب با تزئینات پیچیده شبیه استالاکتیت تزئین میشد. انبارهای بزرگتر اغلب حجرهه و قهوهخانهها را هم به اضافه حمامهای عمومی در خود جای میدادند. آب انبارها نقش مهمی در تعیین خط افق و چیدمان شهری یزد داشتند، اما امروزه در وضعیت نامطمئنی نگهداری میشوند. استراتژیهای پایدار برای حفظ سیستمهای زیرساخت شهری سنتی مانند قناتها،برجهای کبوتر، سدها، آسیابهای آبی و آبانبارها باید مورد بررسی قرار گیرند.
آدرس آب انبار شش بادگیر: خیابان دهم فروردین، محله و کوچه شش بادگیر
موزه قصر آیینه با زیربنای 837 مترمربع در باغی به مساحت 8174 متر مربع قرار دارد. این موزه که به «کاخ آینه» هم معروف است، یکی از جذابترین موزههای این شهر است. در این موزه مجموعهای از اشیاء مختلف شامل دستنوشتهها، کتابها، سکه و تمبر، تفنگ و اشیاء مفرغی را تماشا میکنید. انواع آینه، چراغ، کبریت، پیسوز و سلاح هم از آثار این موزه هستند. یکی از جذابترین بخشهای این موزه، مجموعه کبریتهای سراسر جهان و لامپهای قدیمی است.
در باغی وسیع با حوضی در مرکز، اتاقهایی مزین به گچکاری و آینهکاری، راهروهای تودرتو و بهارخانهای منصوب به زمان پهلوی اول، این موزه را به یکی از زیباترین عمارتهای یزد تبدیل کرده است. اتاقهای جلوی استخر با نشیمن بهاری، گچبریها، نقاشیهای دیواری و آینهکاریها، تلفیقی از سبک ایرانی – اروپایی را به تصویر کشیدهاند. درها و پنجرهها را از چوب مشبک با لولای متحرک ساختهاند. آینهکاریها و گچبریها بسیار ظریف و نقاشیها نفسگیر هستند. پنجرهها با شیشههای رنگارنگ تزئین شدهاند و درهای چوبی موزه نیز نظر شما را جلب خواهد کرد.
آدرس موزه قصر آیینه یزد: خیابان آیتالله کاشانی، روبروی پارک هفت تیر
یزد شهری است با جاذبههای تاریخی و معماری منحصربهفرد که عکاسان و علاقمندان به عکاسی فرهنگی را به خود جذب میکند. برای عکاسی در یزد، لوکیشن های زیر را پیشنهاد میکنیم:
| بهترین لوکیشن های یزد برای عکاسی | |
| کاروانسرای زین الدین | مجموعه میدان امیر چخماق |
| باغ دولت آباد | برج ساعت |
| آتشکده زرتشتیان | زندان اسکندر |
| بازار خان | روستای تاریخی سریزد |
| خانه لاری ها | سرو باستانی ابرکوه |
اگر قصد سفر به شهرهای کویری ایران را دارید، اولین اقدام خرید بلیط هواپیما یزد است. با استفاده از وبسایت فلایسپهران، به راحتی میتوانید بلیط هواپیمای خود را رزرو کنید. از خدمات آنلاین ما هنگام رزرو بلیط، از قبیل انتخاب صندلی و خرید اضافه بار بهرهمند شوید و سفری لذتبخش را تا مقصد تجربه کنید.
سوالات متداول
